Samarqand mehmonlar og'ushida...

"Sharq taronalari" haqida 10 fakt

Shu kunlarda Samarqand shahrida "Sharq taronalari" 9-xalqaro musiqa festivali bo‘lib o‘tdi. Unda jahonning 50dan ziyod mamlakatlaridan san’atkorlar ishtirok etdi.

1.       Samarqanddagi Registon maydonida 1997 yildan buyon har ikki yilda bir marotaba o‘tkazib kelinayotgan "Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivali 25-30 avgust kunlari to‘qqizinchi bor nishonlandi.

2.      YUNESKO ishtirokidagi tashkil etiladigan ushbu yirik musiqa tadbirida bu yil 50dan ziyod mamlakat vakillari qatnashdi. Ilk bor o‘tkazilgan musiqiy festivalda 31 davlat vakillari qatnashgan bo‘lsa, 2011 yilga kelib ishtirokchi davlatlar soni 56 taga etdi. 2013 yilgi festivalda ishtirok etish bo‘yicha eng ko‘p so‘rov Hindistondan tushgan bo‘lib (26ta), Erondan 13ta, Ozarbayjondan esa 5ta ariza kelgan.

3.      Festival dasturidan an’anaviy vokal va milliy an’anaviy instrumental musiqa bo‘yicha ijrochilik mahorati tanlovlari o‘rin olgan. Bundan tashqari, festival doirasida Sharq musiqa an’analariga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy konferensiya o‘tkazildi.

4.      "Sharq taronalari”da raqqosalar chiqishi baletmeyster va pedagog Mukarrama Turg‘unboevaning 100 yillik to‘yiga bag‘ishlandi. Bosh baletmeyster, O‘zbekiston xalq artisti Ravshanoy Sharipovaning ma’lumot berishicha, konsert dasturida Farg‘ona, Navoiy, Samarqand viloyatlari hamda Toshkent davlat milliy raqs va xoreografiya oliy maktabidan eng iqtidorli va mahoratli to‘rt yuzga yaqin raqqosalar taklif etildi.

5.      Konsert dasturiga O‘zbekiston xalq artisti Bahodir Yo‘ldoshev rejissyorlik qildi. Festivalning ochilish marosimida elimizning ardoqli san’atkorlari, O‘zbekiston xalq artistlari Munojot Yo‘lchieva, Beknazar Do‘stmurodov, Zulayho Boyxonova, Ozodbek Nazarbekov, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artistlar Gulsanam Mamazoitova, Alisher Fayz, Malika Egamberdieva µamda milliy va estrada yo‘nalishida ijod qilayotgan boshqa xonandalar ishtirok etishdi.

6.       Shahardagi muzeylar, milliy hunarmandchilik markazlari yangi ekspozitsiyalar bilan boyitildi. Festival kunlari milliy cholg‘u asboblar ko‘rgazmasi hamda tarixiy liboslar namoyish etildi.

7.      Festival doirasida yosh ijodkorlar, san’atshunos olimlar va tadqiqotchilar ishtirokida Sharq xalqlari musiqa merosiga oid ilmiy anjuman ham o‘tkazildi.

8.     To‘qqichinchi bor o‘tkazilayotgan "Sharq taronalari” musiqa festivali ishtirokchilari: Gohar Oganesyan — Armaniston, "Shirvan” mugam guruhi — Ozarbayjon, Triinu Taul, yakkaxon xonanda — Estoniya, Sayak Barua, yakkaxon sozanda — Hindiston, "Kerulen” guruhi — Qozog‘iston, "Assurd” guruhi — Italiya, Xitoy Milliy opera va raqs drama teatr orkestri — Xitoy, "Sorixuyun Kayagim Byungchangdan” guruhi — Janubiy Koreya, "Diyuta” guruhi — Litva, "Takideda” kvartet — Madagaskar, Sanam Marvi– yakkaxon xonanda — Pokiston, Ana Alkaide — Ispaniya, "Katch Pop String-Strong”Duet — Avstriya-Serbiya, "Bangladesh Shilpakala Akademiyasi” guruhi — Bangladesh, Milliy folklor dastasi — Misr, "Astrodjorjiya” guruhi — Gruziya, Rashmi Agarval – xonanda — Hindiston.

9.      Festival tashkilotchilari "Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivalining asosiy ta’sischilari quyidagi tashkilotlar hisoblanadi:

O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi;

"O‘zbeknavo” estrada-birlashmasi;

O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi;

O‘zbekiston Bastakorlar uyushmasi;

Samarqand viloyati hokimligi.

10.  Tanlov g‘oliblari uchun Festival tashkiliy qo‘mitasi tomonidan quyidagi mukofotlar ta’sis etilgan:

Gran-Pri – 10.000 ming AQSH dollari;

1 - mukofot (2 ta) har biri 7.000 AQSH dollaridan;

2 - mukofot (2 ta) har biri 5.000 AQSH dollaridan;

3 - mukofot (2 ta) har biri 3.000 AQSH dollaridan.

Ijodiy uyushmalar, jamg‘armalar, xalqaro va boshqa tashkilotlar maxsus mukofotlarini ta’sis qilishlari mumkin. Tanlovning har bir ishtirokchisiga maxsus diplomlar topshirildi.

"Sharq taronalari" (photo)

"Sharq taronalari" fakt va raqamlarda

          Samarqand shahrida “ Sharq taronalari” IX Xalqaro musiqa Samarqand shahrida "Sharq taronalari” to‘qqizinchi Xalqaro musiqa festivaliga tayyorgarlik ishlari so‘nggi bosqichga kirdi. Joriy yil ushbu nufuzli xalqaro madaniy tadbirda dunyoning oltmishga yaqin mamlakati vakillari ishtirok etishi kutilmoqda. 

     Joriy yilda o‘tkaziladigan Sharq taronalari xalqaro musiqa festivalining ochilish marosimida yurtimiz va xorijdan 500 dan ortiq taniqli san’atkorlar, yigirmaga yaqin badiiy jamoalar hamda raqs guruhlari ishtirok etishadi. Xorijiy davlatlardan tashrif buyurgan mehmonlarga Samarqand davlat chet tillari institutidan tanlab olingan 150 nafar gid-tarjimonlar xizmat ko‘rsatishadi. 1997 yilda o‘tkazilgan Sharq taronalari musiqa festivalida 31 mamlakat vakillari ishtirok etgan bo‘lsa, joriy yilda ularning soni 52 taga etdi. Festivalda taqdim etilgan dasturlarni dunyoning 11 ta davlatidan kelgan nufuzli hakamlar xay’ati a’zolari baxolab boradilar. Sharq taronalari musiqa anjumani ochilishi va uning faoliyatini o‘ttizga yaqin xorijiy va 200 dan ziyod mahalliy jurnalistlar yoritishadi. Festival doirasida tashkil etiladigan ilmiy amaliy konferensiyada yigirmaga yaqin sharq mamlakatlaridan o‘ttiz nafar soha mutaxassislari va san’atshunoslar ishtirok etishadi. Festival mehmonlari Samarqand shahrining "Regal palas”, "Diyora”, "Ideal”, "Nodir Samarqand”, "Ark Samarqand”, “Afrosiyob Palas”, “Registon Plaza”, “Registon” mehmonxonalarida joylashadilar. Musiqa anjumani ishtirokchilari viloyatimizning Samarqand, Oqdaryo, Pastdarg‘om, Jomboy tumanlari mehnatkashlari huzurida bo‘lib ular bilan ijodiy uchrashuvlar o‘tkazishadi.
         Shahardagi ko‘cha va xiyobonlar, tadbirlar o‘tkaziladigan maskanlar, mehmonxonalarda keng ko‘lamli qurilish-ta’mirlash, obodonlashtirish ishlari amalga oshirildi. Registon maydonida festivalning asosiy tadbirlari o‘tkaziladigan sahna va amfiteatr tashkil etildi. Samarqand shahrining markaziy ko‘chalari, xiyobon va maydonlar, festival tadbirlari o‘tadigan joylar zamonaviy tungi yoritish moslamalari bilan bezatilmoqda.

Xalqaro festival kunlarida Registon maydonida namoyish etish uchun shirinliklar, quruq mevalar, poliz mahsulotlari va mevalar, Samarqand nonlari, hunarmandchilik mahsulotlaridan iborat kompozitsiya tayyorlanmoqda. Ishtirokchilarning tuman va shaharlarda aholi bilan ijodiy uchrashuvlarini tashkil etish maqsadida Samarqand shahridagi "Mo‘jiza” amfiteatri, "Yoshlik” madaniyat va istirohat bog‘i, Samarqand pedagogika kollejining "Nihol” amfiteatri, 1-bolalar musiqa va san’at maktabi, Pastdarg‘om tumanidagi "Yoshlar” madaniyat va istirohat bog‘i, Oqdaryo tumanidagi "Qirqdarxon” mahalla markazi, Jomboy tumanidagi 10-bolalar musiqa va san’at maktabi, Samarqand tumanidagi "Obod turmush” mahalla markazida zarur shart-sharoitlar yaratildi. Festival doirasida "Sharq musiqa an’analari zamonaviy madaniyat tizimida” mavzusida ilmiy konferensiya o‘tkaziladi. Samarqanddagi tarixiy obidalar, ziyoratgohlar, muzeylar va istiqlol yillarida bunyod etilgan zamonaviy inshootlarga sayohatlar uyushtiriladi.

Shu maqsadda bayram tadbirlari o‘tadigan xududlarda, xususan, istirohat bog‘lari, madaniyat saroylari hamda o‘yingohlarda yong‘in o‘chirish takttik mashg‘ulotlari o‘tkazilmoqda. Kuni kecha musiqa festivali bo‘lib o‘tadigan asosiy maydon, Registon ansamblida Yong‘in xavfsizligi boshqarmasi raxbariyati, yong‘in o‘chirish tezkor shtabi xodimlari ishtirokida yong‘in o‘chirish taktik mashg‘uloti o‘tkazildi. Unda har bir hududning texnik va taktik harakteri, xususiyatlari, yong‘inga bardoshliligi o‘rganib chiqildi. Favfqulotda sodir bo‘lgan yong‘inni bartaraf etish maqsadida tezkor yong‘in o‘chirish shtabi buyrug‘i bilan Samarqand shahridan 1 chi, 3 chi hamda 9 chi harbiylashgan yong‘in o‘chirish jangovor ekipajlari chaqirilib, shaxsiy tarkib jangovorligi, bilim va ko‘nikmalari yana bir bor sinovdan o‘tkazildi. Mashg‘ulot davomida sodir bo‘lgan yong‘indan jabrlanganlarni qutqarish va ularga tez-tibbiy yordam ko‘rsatish kabi amaliy tadbirlar ham o‘tkazildi. Mashg‘ulot yakunida erishilgan yutuqlar, ko‘rsatgichlar muhokama etilib, zarur ko‘rsatmalar berildi.

Ob'yektivda - "Sharq taronalari" festivaliga tayyorgarlik

'Sharq taronalari" IX festivalida 60 ga yaqin mamlakat san'atkorlari qatnashadi

    2013-yil 25-30 – avgust kunlari Samarqand shahrida o’tkaziladigan “Sharq taronalari” IX xalqaro  musiqa festivaliga 60 ga yaqin mamlakat san’atkorlari ishtirok etadi. “Sharq taronalari” IX xalqaro musiqa festivali ijrochi direktori To’rabek Mahmudov so’zlariga ko’ra, 1997 – yildan buyon Samarqandda har ikki yilda muntazam o’tkazib kelinayotgan mazkur musiqa anjumanining qamrovi va qatnashchilari safi tobora kengayib bormoqda. Agar dastlabki festivalda 31 mamlakat vakillari qatnashgan bo’lsa, bu yil ularning soni 60 ga yaqinlashdi. Hozirda ushbu festival mehmonlarini kutib olish va konsert dasturlarini yuqori saviyada o’tkazish bilan bog’liq tashkiliy ishlar yakunlanmoqda. Unda O’zbekiston nomidan ishtirok etadigan yurtimiz san’atkorlari, folklore va xoreografik ansambllari festivalga qizg’in hozirlik ko’rishmoqda. Festival doirasida “Sharq musiqa an’analari zamonaviy madaniyat tizimida” mavzusida ilmiy konferensiya ham o’tkaziladi.

"Ezgulik, tinchlik, do'stlik festivali"

Samarqand azaldan musiqa san'ati yuksak darajada tariqqiy etgan maskan sifatida ta'rifu tavsif etilgan. Shahar yaqinidagi Mo'minobod qishlog'idan 3000 yillik noyob nay musiqa asbobining topilishi, Temur va temuriylar davrida bu yerda ko'plab musiqiy anjumanlar o'tkazilgani ham fikrimiz dalilidir.

   Oradan bir necha asrlar o'tib Sharq mumtoz musiqa san'atining markazi yana azim shaharlar javoxiri - Samarqandga ko'chdi. To'g'rirog'i, Prezidentimiz Islom Karimov tashabbusi bilan 1997-yildan buyon har ikki yilda bir marotaba o’tkazib kelinayotgan “Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivali milliy va umuminsoniy qadriyatlarni asrab-avaylash va targ’ib etishga, turli xalqlar, millatlar o’rtasida do’stlik va hamjihatlikni mustahkamlashga, o’zbek milliy musiqa san’ati shuxratini yanada yuksaltirishga munosib xizmat qilmoqda. Ushbu xalqaro musiqa festivali sharqona ma’no-mazmun, betakror ruhi va qiyofasi bilan dunyodagi ko’plab boshqa san’at va musiqa festivallaridan ajralib turadi.

 Har ikki yilda o'tkazib kelinayotgan ushbu festivalning nufuzi tobora ortib bormoqda. Keyingi yillarda unda nafaqat Sharq, balki boshqa mintaqalarning 50 dan ortiq san'at ustalari ishtirok etmoqda.  Shuningdek, Vatanimiz iste'dodli musiqa ustalari o'zlarining betakror chiqishi, ijrosi, jarangdor ovozi ila dunyo xalqlari hayrati, havasi va e'tirofiga sazovor bo'lib kelmoqda.

"Sharq taronalari" Xalqaro musiqa festivali xronologiyasi:

1-"Sharq taronalari" XMF,  1997-yil.

2-"Sharq taronalari" XMF,  1999-yil.

3-"Sharq taronalari" XMF,  2001-yil.

4-"Sharq taronalari" XMF,  2003-yil.

5-"Sharq taronalari" XMF,  2005-yil.

6-"Sharq taronalari" XMF,  2007-yil.

7-"Sharq taronalari" XMF,  2009-yil.

8-"Sharq taronalari" XMF,  2011-yil.

9-“Sharq taronalari” XMF, 2013-yil.